Auteursarchief: Angela

7 dingen die je moet weten over een bedroefde ouder

“Bedroefde ouder?” hoor ik je denken. Inderdaad: een bedroefde ouder, tenminste dat is de letterlijke vertaling van een “bereaved parent” zoals ze het in het engels zo mooi zeggen. In dit blog deel ik namelijk de vertaling van een artikel van lotgenoot Angela Miller van “A bed for my heart”. Naast haar online platform is zij auteur van “You are the mother of all mothers” en “Hope for the grieving heart” én gastpreker op evenementen over rouw en verdriet. 

In oktober 2015 (toen ik nog zwanger was van mijn mannetje George) schreef zij het blog “7 dingen die ik heb geleerd sinds het verlies van mijn kind”. Onlangs deelde ze dat blog opnieuw. Ik heb er bewust voor gekozen om overal waar zij het heeft over een ‘bereaved parent’ de letterlijk vertaling te gebruiken. Dat komt toch weer anders binnen dan ‘ouder van een overleden kind’..

Door Angela Miller:

Het verlies van een kind is een verlies dat met niks te vergelijken is. Eentje die vaak onbegrepen wordt door velen. Als jij een bedroefde ouder kent onthoud dan dat zijn of haar ‘goede’ dagen zwaarder zijn dan jij je ooit kunt voorstellen. Begrip en liefde, niet advies, is wat diegene nodig heeft. Als je wilt weten waarom het verlies van een kind een verdriet is dat een leven lang duurt dan kan je hier lezen over mijn 7 jarige reis door het ondenkbare.

1. Liefde sterft niet

Er zal nooit een dag, een uur, een minuut of een seconde zijn dat ik niet van mijn zoon hou of niet aan hem denk. Ouders met levende kinderen houden onvoorwaardelijk van hun kind, ouders van een overleden kind dus ook. Ik wil zijn naam zeggen en horen net als niet-bedroefde ouders. Ik wil net zo normaal over mijn overleden kind praten als jij over je levende kind(eren).

Ik hou net zoveel van mijn kind als jij van die van jou – het enige verschil is dat mijn kind in de hemel is en dat er helaas nog altijd een taboe heerst in onze cultuur om daar over te praten. Ik hoop dat ik dat kan veranderen. Onze cultuur is er niet zo goed in om verhalen aan te horen over kinderen die zijn overleden, maar dat houdt mij niet tegen om mijn zoon zijn naam te noemen. Het feit dat het jou misschien een oncomfortabel gevoel geeft maakt niet dat hij er minder toe doet. Het leven van mijn zoon was onomkeerbaar kort, maar mijn liefde voor hem is voor altijd. En altijd.

2. Bedroefde ouders delen een niet uit te leggen band met elkaar

In de afgelopen 7 jaar waarin ik probeer te navigeren in de wereld als bedroefde ouder ben ik continu verbaasd over de kracht van de band tussen lotgenoten. Vreemden worden vrienden in luttele seconden – een blik, een glans, het weten dat onze harten ons verbinden terwijl we elkaar nog niet eerder ontmoet hebben. De omstandigheden maken niet uit, wie we zijn, of hoe verschillend we zijn, er is geen grotere verbintenis dan de band tussen ouders die de pijn en het verdriet door het overlijden van hun kind begrijpen. Het is een verdriet die een leven lang bij ons blijft en helaas kunnen alleen ouders die het ondenkbare hebben meegemaakt precies begrijpen wat de impact is van zowel de pijn en de liefde die wij bij ons dragen.

3. Ik zal mijn leven lang blijven rouwen

Punt. Het einde. Er is geen ‘verder gaan’ of ‘er over heen komen’. Er is geen boog, geen reparatie en geen oplossing voor mijn hartepijn. Aan mijn rouw komt geen einde. Er is geen lijm voor mijn gebroken hart, geen medicijn voor mijn pijn, geen mogelijkheid om terug te gaan in de tijd. Voor zolang als ik adem zal ik met heel mijn hart en ziel rouwen, pijn hebben en van mijn zoon houden. Er zal nooit een moment komen waar ik niet zal denken aan hoe mijn zoon nu zou zijn, hoe hij er nu uit zou zien en hoe hij zijn eigen plekje binnen de familie gehad zou hebben. Ik zou willen dat mensen begrepen dat het verdriet voor altijd is omdat liefde voor altijd is; dat het verlies van een kind niet een eindpunt heeft, het is een verlies dat oneindig doorgaat en zich voor de rest van mijn leven minuut na minuut ontvouwt. Iedere gemiste verjaardag, feestdag, mijlpaal (schooljaren, diploma uitreiking, een trouwerij die er nooit zal komen en kleinkinderen die er zouden moeten komen maar nooit geboren worden). Een complete generatie van mensen is voor altijd onomkeerbaar verandert.

Dat is waarom het verdriet voor altijd is. Het rimpel effect is voor altijd. Het bloeden stopt nooit.

4. Het is een club waar ik nooit uit kan stappen maar het is gevuld met de meest mooie personen die ik ooit ontmoet heb

Deze stomme club die wij kindverlies noemen is een club waar ik nooit lid van had willen worden en tegelijkertijd ook nooit meer kan verlaten. Toch is deze club gevuld met de mooiste mensen die ik ooit heb ontmoet. Mensen die net als ik het liefste het schip zo snel mogelijk zouden willen verlaten. We hadden gewild dat we op een andere manier hadden ontmoet.. Iedere andere manier, maar niet op deze manier. Deze fantastische mensen zijn de mooiste, meelevende, geaarde, liefdevolle, bewegers en helers die ik ooit heb mogen ontmoeten. Ze zijn levensveranderaars, ze wijzigen de regels van het spel, het zijn onoverwinnelijke overlevers en doorzetters. Krijger mama’s en papa’s die het woord heldhaftig een nieuwe betekenis geven.

Iedere dag bewegen ouders van een overleden kind bergen om hun kind te eren. Ze beginnen stichtingen, wijzigen wetten, beginnen acties en geven niet op. Waarom? Om ervoor te zorgen dat misschien 1 ouder hierbij geholpen is en misschien geen lotgenoot wordt of een ouder te helpen die helaas lotgenoot is geworden. Mocht jij je ooit afvragen wie de grootste wereld veranderaars zijn ga dan een tijdje met een bedroefde ouder om en kijk hoe ze leven, zie wat ze doen in een dag, in een week, in een leven. Kijk hoe ze hun verdriet omzetten in een kracht waar je rekening mee moeten, kijk hoe ze hun tragedie omzetten in verandering, hun verlies in een nalatenschap.

Liefde is de grootste kracht op aarde en de liefde tussen een bedroefde ouder en zijn/haar overleden kind is voor een leven lang. Zoek contact met zo’n ouder. Je zult er dankbaar voor zijn dat je het deed.

5. De lege stoel/kamer/ruimte wordt nooit minder leeg

Lege stoel, lege kamer, lege ruimte waar je ook bent. Leeg, niet bezet, een leven lang weg. Lege ruimtes die vol hadden moeten zijn maar dat niet zijn. Er is en er zal altijd een lege ruimte zijn in ons leven, in onze families, altijd een gat in ons hart. Tijd maakt die ruimte niet minder leeg. Clichés of goedbedoelde adviezen om ‘door te gaan’ of er ‘niet in te blijven hangen’ trouwens ook niet. Niks maakt de ruimte minder leeg. Hoe je er ook naar kijkt: leeg is voor altijd leeg. Gemis blijft gemis. Weg is altijd weg. Het probleem is dat niks het kan opvullen. Minuut na minuut, uur na uur, maand na maand, jaar na jaar; de lege plek blijft.

De lege plek van ons overleden kind blijft ons hele leven bij ons. Dus wij hebben het recht om ze voor altijd te missen. Help ons door ons de ruimte te geven om te mogen blijven missen.

6. Het maakt niet uit hoe lang het geleden is maar feestdagen worden nooit gemakkelijker zonder mijn zoon

Nooit. Heb jij je ooit afgevraagd waarom iedere feestdag een marteling is voor bedroefde ouder? Zelfs als het 5, 10, of 25 jaar geleden is? Het is omdat dat echt zo is. Stel je eens voor dat je iedere feestdag zonder 1 (of meer) van je mooie kinderen moest doorbrengen. Stel je eens voor hoe dat voor jou moet zijn. Het is gemakkelijke om een arm, een been of beiden – wat dan ook – te verliezen dan een leven zonder je eigen vlees en bloed. Bijna alles zou gemakkelijker zijn dan een leven zonder 1 van je kinderen. Dat is waarom feestdagen voor altijd zo moeilijk zijn. Vraag je niet af waarom of probeer het te begrijpen. Je hoeft het niet te begrijpen om iemand tot steun te kunnen zijn. Overweeg om dit jaar een bedroefde ouder te helpen en met liefde te benaderen tijdens de feestdagen. Het zal het beste cadeau zijn dat je ooit gegeven hebt.

7. Omdat ik diep verdriet ken, ken ik ook onuitspreekbaar plezier

Omdat ik altijd verdrietig (en meer) zal zijn vanwege de dood van mijn zoon, betekent dit niet dat mijn leven geen geluk en plezier kent. Het is eigenlijk het tegenover gestelde, alhoewel het mij wel een lange tijd heeft gekost om daar te komen. Het is niet een van beide/of, het is beide/en. Ik leef nu een rijk leven. Ik leef vanuit een intenser niveau. Ik hou dieper van. Omdat ik intens verdriet ken, ken ik ook plezier dat niet te omschrijven is. Het plezier wat ik nu ervaar is veel intenser dan het plezier voor mijn verlies. Zo werkt dat dus.

Omdat ik uit het diepste dal van onvoorstelbare pijn, lijden en verdriet ben gekropen, keer op keer – wanneer het plezier komt, hoe en wanneer dat ook maar is – is het een plezier dat door iedere vezel van mijn lijf ervaren wordt. Ik voel het allemaal, de liefde, de rouw, de pijn. Ik omarm het en accepteer er ieder stukje van. Mijn leven is rijker en completer, niet ondanks maar door het verlies. Het verdriet brengt soms cadeautjes met zich mee, soms zelfs velen. Deze cadeautjes maken het verlies niet ‘waard’ maar ik ben oprecht dankbaar voor ieder cadeautje dat mijn kant opkomt. Ik buig mijn hoofd en zeg dank je wel, dank je wel, dank je wel. Want er is niks – en ik bedoel helemaal niks – dat ik nog als vanzelfsprekend beschouw. Het leven op die manier geeft mij meer voldoening dan ik ooit voor mogelijk gehouden heb.

Dat komt door mijn zoon. Dat ik zijn mama ben is het beste cadeau dat ik ooit gekregen heb.

Zelfs de dood kan mij dat niet ontnemen.